Penzijski staž = staž osiguranja + poseban staž
Osiguranici koji se pripremaju za odlazak u penziju neretko su u nedoumici koja kategorija penzijskog
staža im je relevantna za ostvarivanje prava. U Zakonu o PIO spominju se penzijski staž, staž osiguranja
i poseban staž, dok se u svakodnevnom govoru najčešće koristi termin „radni staž”. Da pojasnimo.
Prava iz PIO stiču se i ostvaruju na osnovu penzijskog staža, koji je najširi termin i obuhvata staž osigu-
ranja i poseban staž. Zakonom se precizira trajanje staža osiguranja kao uslov za sticanje prava na
penziju i ovaj staž podrazumeva vreme provedeno na radu, uključujući i periode primanja novčane naknade
(npr. za bolovanje ili za nezaposlenost), periode provedene u obavljanju samostalnih delatnosti, uključu-
jući i periode privremene obustave obavljanja delatnosti ako je za taj period plaćen doprinos, periode
obavljanja privremenih i povremenih poslova, ili periode za koje je ostvarena ugovorena naknada, perio-
de za koji je neko lice bilo „dobrovoljno” osigurano (po članu 15 Zakona o PIO), kao i periode bavljenja
poljoprivredom. Osnovni uslov da se neki period prizna u staž osiguranja jeste da su za taj period plaće-
ni doprinosi.
Za razliku od staža osiguranja, poseban staž za svoju osnovu nema zaposlenje ili samostalnu delatnost,
već se utvrđuje licima koja su pojedine periode provela u oružanim akcijama, odnosno u zarobljeništvu,
na lečenju ili rehabilitaciji u vezi sa tim akcijama, kao i ženama koje su rodile troje dece. Za ovaj staž
se ne plaćaju doprinosi. Naglašavamo da se, kada se ceni ispunjenost uslova za penziju, uzima u obzir
samo staž osiguranja za koji je plaćen doprinos za PIO. Poseban staž se pri oceni uslova ne sabira i ne
utiče na ostvarivanje prava, ali se uračunava pri određivanju visine penzije.
